انواع میس مچ در بسکتبال؛ فراتر از قد
اکثر ما با اصطلاح Mismatch در بسکتبال آشنا هستیم و می بینیم که بیشتر اوقات در رابطه با اختلاف قدی دو بازیکن از دو تیم از واژه Mismatch استفاده می شود؛ اما Mismatch در بسکتبال فراتر از قد است و در این مطلب قصد دارم به انواع آن در بسکتبال اشاره کنم و از نظر فنی هر یک را بررسی کنم.
آنچه در این مطلب می خوانید
بطور کلی واژه Mismatch در زبان انگلیسی به معنی “عدم تطابق” یا “ناسازگاری” است. خود کلمه Match از جفت شدن و هماهنگی ریشه می گیرد و پیشوند Mis به اشتباه یا ناجور بودن اشاره دارد که ترکیب این موارد می تواند جفت نبودن یا همان Match نبودن را به نشان دهد.
حالا همین در بسکتبال هم صدق می کند. وقتی اختلاف و جفت نبودن آشکار باشد، از Mismatch استفاده خواهد شد. Mismatch در بسکتبال بیشتر برای مقایسه و اشاره به اختلاف بازیکنان کاربرد دارد اما از نظر لغوی برای تیم ها هم می تواند کاربردی باشد. به عنوان مثال زمانی که یک تیم از نظر Transition یا انتقال با هم تفاوت آشکار دارند یا تیم هایی که از نظر قد با هم سازگار نیستند و یک تیم بلند و یک تیم کوتاه قد تر از حریف خود است؛ اما بطور کلی در دنیای بسکتبال Mismatch برای اختلاف بازیکنان استفاده می شود و خیلی به ندرت به وضعیت تیم ها اشاره می کند.
حالا که با مفهوم Mismatch در زبان انگلیسی و همچنین بسکتبال آشنا شدیم، می توان به انواع Mismatch در بسکتبال اشاره کرد.
یکی از انواع تفاوت هایی که بین بازیکنان می تواند به وجود آید، بر اساس سرعت است که به آن Speed Mismatch یا میس مچ سرعت می گویند. هنگامی که یک بازیکن سرعت بیشتری از بازیکن دیگر داشته باشد و این تفاوت سرعت آشکار و محسوس باشد، می توان گفت که میس مچ سرعت به وجود آمده است.
این نوع Mismatch در فرایند Transition، تقابل های یک در برابر یک یا حتی پوشش های دفاعی و دفاع های تمام زمین به شدت مشخص خواهد شد. جایی که بازیکن سریع تر با استفاده از سرعت خود همواره بازیکن کندتر را دچار مشکل می کند. همچنین این تفاوت سرعت ارتباطی به حمله یا دفاع بودن ندارد. ممکن است بازیکن مهاجم سریع تر باشد و در فرایند Transition مدافع کندتر را جا بگذارد و در موقعیت Fastbreak تیم حریف را دچار مشکل کند یا حتی در بازی های Set مدافع مستقیم خودش را رد کند و مدافع جا بماند. از طرفی ممکن است مدافع سریع تر از مهاجم باشد و اجازه ندهد بازیکن مهاجم از او پیشی بگیرد و به او فرصت قرار گرفتن در موقعیت های مناسب را ندهد.
همان طور که گفتیم Speed Mismatch بیشتر در فرایند Transition به چشم می آید. برای همین بسیاری از مربیان باید با تشخیص این تفاوت و ناسازگاری آشکار تصمیمات درست و هوشمندانه ای بگیرند. اگر تیم شما از این مزیت بهره مند است، باید موقعیت هایی مثل Fastbreak خلق کنید تا از طریق نقطه ضعف حریف، به امتیاز و حملات سریع تری دست پیدا کنید؛ بخصوص در شرایطی که تیم شما از حریف عقب است و نیاز به کسب امتیاز در زمانی کوتاه دارید. از طرف مقابل تیم حریف باید به شکلی ساختار خود را شکل دهد که تیم حریف نتواند به راحتی از این Mismatch بهره ببرد. به عنوان مثال بعد از اقدام های ناموفق یک الی دو بازیکن را روی نیمه زمین برای برگشت به دفاع داشته باشد و اجازه درگیر شدن در فرایند ریباند را به آن ها ندهد؛ یا بعد از ریباند دفاعی توسط تیم حریف، یک بازیکن یک لحظه به ریباند کننده فشار بیاورد تا او نتواند بلافاصله بعد از ریباند پاس Fastbreak را بدهد و این به مدافعان فرصت می دهد تا با اینکه کندتر از حریف هستند، بتوانند در دفاع مستقر شوند و این ضعف خود را بپوشانند.
بعد از اشاره به سرعت خوبه تا به Strength mismatch یا همان میس مچ قدرت اشاره کنم. هنگامی که یک بازیکن از نظر قدرت بدنی (یا همان توان و زور) نسبت به بازیکن دیگر متفاوت (برتر یا ضعیف تر) باشد. در بسکتبال موقعیت هایی وجود دارند بمانند Post-up که قدرت بدنی اهمیت بالایی پیدا می کند. زمانی که هنگام بازی نزدیک به حلقه (و بخصوص پشت به حلقه) قدرت بدنی بازیکن در حمله و یا دفاع در کنار مهارت های دیگر، تعیین کننده فرایند Post-up خواهد بود.
اما این مورد تنها برای بازیکنان Post player نیست و بهترین نمونه در اهمیت داشتنِ برتری در قدرت بدنی، مربوط به مایکل جردن است. جایی که او به توصیه فیل جکسون، سرمربی وقت شیکاگو بولز تصمیم گرفت تا در دوران Off-season و خارج از فصل، بیشتر بر روی افزایش توان بدنی خود وقت بگذارد و این موضوع به شدت در پیشرفت بازی او و مچ آپ هایی که داشت مشخص بود.
رایج ترین نوع mismatch در بسکتبال که در تمامی سطوح و رده های سنی وجود دارد، مربوط به Skill mismatch یا میس مچ تکنیکی یا به عبارت بهتر، میس مچ مهارتی است. این عدم تطابق به دو شکل قابل بیان است.
1- برتری مهارتی حمله نسبت به دفاع: زمانی که بازیکن مهاجم به نسبت مدافع مستقیم خود از نظر مهارتی برتر است. یعنی مهاجم مهارت ها و توانایی هایی در حمله دارد که به نسبت مهارت های تدافعی مدافع برتر و بهتر است. این باعث می شود تا در تقابل های یک در برابر یک این مهاجم باشد که بتواند پیروز شود و از سد مدافع مستقیم خود عبور کند.
2- برتری مهارتی دفاع نسبت به حمله: هنگامی که بازیکن مدافع به آن اندازه مهارت دارد که می تواند در برابر مهاجم مستقیم مقابله کند و مهارت های مهاجم به اندازه ای ضعیف است که نمی تواند از سد مدافع مستقیم عبور کند و اینجا برتری با بازیکن دفاع است.
تیم ها، بخصوص در سطوح بالا و حرفه ای، همواره تلاش می کنند تا در برنامه های خود شرایطی را به وجود آورند که بازیکنان در موقعیت های میس مچ مهارتی قرار گیرند. به عنوان مثال اسکرین هایی ست شود که منجر به سوییچ (Switch) در دفاع شود و مدافع ضعیف تر در مقابل مهاجم قوی تر قرار گیرد.
این دو مورد و بطور کلی Skill mismatch، یکی از رایج ترین انواع عدم تطابق یا همان mismatch در بسکتبال است. موضوعی که همواره طی سالیان در بسکتبال ایران و بخصوص رده های پایه مورد بحث و تبادل نظر بوده است. خوب است در اینجا به زمان حضور درک بائرمن در بسکتبال ایران اشاره کنیم؛ زمانی که بائرمن معتقد بود بازیکنان ایرانی بخصوص در رده های پایه در بازی های یک علیه یک (بخصوص در بخش تهاجمی و سپس تدافعی) دچار ضعف هستند و دلیل آن را استفاده نادرست و بیش از حدِ دفاع Zone در رده های پایه می دانست. اقدامی که باعث شد تا امروز سعی شود تا در رده های زیر 16 سال در لیگ های مختلف ایران (استانی و کشوری)، اجرای دفاعی zone یا برخی از اسکرین ها محدود و ممنوع باشد.
در انتها به سراغ شناخته شده ترین نوع عدم تطابق در بسکتبال می رویم؛ یعنی Height mismatch یا همان میس مچ قد! یعنی هنگامی که یک بازیکن قد بلندتری نسبت به بازیکن دیگر داشته باشد و این تفاوت قد محسوس و مشخص باشد.
این تفاوت قدی در ریباند، بازی post-up، دفاع man to man و بسیاری از موارد در بسکتبال اهمیت دارد و به اندازه سایر میس مچ هایی که در این مطلب گفته شد، اهمیت بالایی در روند و فرایند بازی دارد.
هدف از این مطلب، اشاره به این نکته بود که mismatch فقط مربوط به عدم تطابق قد نیست و انواع متفاوتی از جمله میس مچ در سرعت، قدرت و تکنیک و مهارت دارد.
تسلط به این مطالب و موارد برای تمامی اهالی بسکتبال بخصوص بازیکنان و مربیان واجب است. چرا که با داشتن این دانش می توانند در فرایند پیشرفت خود در بسکتبال گام بهتری بردارند و حتی به پیشرفت اطرافیان خود کمک کنند.
