دستورالعمل رسمی ثبت آمار بسکتبال | ترجمه شهریار مقدمی
فیلدگل
۲
Field Goals
۲.۱ تعریف
یک Field Goal Attempt یا همان اقدام به شوت در حین بازی (با علامت اختصاری FGA) زمانی برای یک بازیکن ثبت می شود که او توپ زنده را به قصد کسب امتیاز به واسطه گل زدن، به سمت حلقه حریف شوت، پرتاب یا Tip کند.
یکMade Field Goal (با علامت اختصاری FGM) یا همان اقدام به شوتِ موفق در حین بازی، زمانی برای بازیکن ثبت می شود که اقدام فیلدگل یا همان FGA او منجر به کسب امتیاز به واسطه گل شدن اقدام شود و یا FGA با اعلام دخالت غیرقانونی مدافع بر روی توپ هنگام شوت (Goaltending) به عنوان گل و امتیاز محسوب گردد.
یک FGM همیشه به عنوان یک FGA محسوب می شود که معمولا به صورت خودکار توسط خود برنامه ثبت می شود. «یعنی اگر در برنامه اقدام به شوتی را گل شده (Made) به ثبت برسانید، خود برنامه علاوه بر FGM که شما ثبت کرده اید، یک FGA هم در آن اکشن ثبت می کند.»
– یک FGA می تواند در هر جایی از زمین، صرف نظر از حرکتِ مربوط به شوت اتفاق بیفتد.
– یک FGA می تواند در پایان یک کوارتر به عنوان یک اقدام به شوت در حین بازی (FGA) حساب شود اگر که توپ پیش از به صدا درآمدن Buzzer (قبل از پایان زمان بازی) از دست بازیکن شوت زننده رها شود.
– برای بازیکنی که هنگام شوت زدن (Act of Shooting) بر روی او خطا صورت می گیرد، اگر اقدام او گل نشود هیچ اقدام به شوتی (FGA) ثبت نمی شود؛ اما اگر اقدام او گل شود، FGM و FGA ثبت می گردد.
– یک FGA ثبت نمی شود اگر که بازیکن، توپ را زمانی شوت کند که هم تیمی او درست قبل از رها شدن توپ، مرتکب تخلف یا خطایی شده باشد. وقتی این خطا یا تخلف پس از رها شدن توپ انجام شود، FGA ثبت می شود. «این مورد از آن دسته مواردی است که آمارگیران باید به داور دقت کنند و براساس تصمیم او اقدام به ثبت اکشن کنند»
– یک Tip (که با اصطلاح Putback هم شناخته می شود) توسط یک بازیکن مهاجم در صورتی که تحت کنترل باشد و برای کسب امتیاز تلاش کند، به عنوان یک FGA (و همراه با یک ریباند حمله) حساب می شود. همچنین اگر Tip موفق بود، یک FGM صرف نظر از اینکه آن Tip تحت کنترل بوده است یا نه، ثبت می شود.
– اگر اقدام به شوتی بلاک شود، یک FGA ثبت می شود (صرف نظر از اینکه بلاک زمانی رخ داده باشد که توپ هنوز در دستان بازیکن باشد و یا رها شده باشد)
۲.۲ گل به خودی
وقتی یک اقدام (فیلدگل) در اثر گل زدنِ تصادفی بازیکن مدافع به حلقه تیم خودی حاصل می شود، یک FGM برای کاپیتان داخل زمینِ تیم حریف ثبت می شود. اگر این گل در شرایط ریباند که به دنبال یک FGA ناموفق که توسط تیم حمله همراه بوده است زده شود، برای تیم مهاجم یک ریباند حمله تیمی هم ثبت می شود. در موقعیت هایی غیر از ریباند، اگر همان تیم پیش از گل زدن به حلقه خودی، توپ را در اختیار داشته باشد، باید یک ترن اُوِر به نام بازیکنی که به سبد تیم خودشان گل زده است، ثبت شود.
۲.۳ گل تندینگ
– در موقعیت Goaltending توسط بازیکن مدافع، یک FGM به بازیکن شوت زننده مهاجم داده می شود؛ حتی اگر آن اقدام ناموفق باشد. «البته از نگاه آماری این اقدام ناموفق نیست؛ چون هنگامی که داور تشخیص دهد آن اقدام به شوت به دلیل حرکت غیرقانونی مدافع وارد سبد نشده است، با اعلام تخلف Goaltending، امتیاز را به تیم مهاجم می دهد و در اصل آن اقدام موفق (Made) ثبت می شود»
– در موقعیت Goaltending توسط بازیکن مهاجم، FGA برای بازیکن اقدام کننده ثبت نمی شود. به جای آن، یک ترن اُوِر برای بازیکنی که مرتکب تخلف Goaltending شده است، ثبت می گردد.
۲.۴ امتیاز فست برک
امتیازِ در شرایط Fast-break یا همان Fast-break Points امتیازی است که یک تیم پس از تغییر مالکیت، به سرعت (حداکثر ۸ ثانیه) قبل از اینکه تیم مدافع در نیمه زمین خود دفاعش را ست نماید، کسب کند. تغییر مالکیت ممکن است به دلیل ترن اُوِر، ریباند حمله یا یک FGM باشد. «یعنی در جریان بازی اتفاق بیفتد و در طول تغییر مالکیت، توپ مرده یا همان Dead ball نشود» هر امتیازی که در این شرایط کسب شود به عنوان امتیاز فست برک محسوب می شود.
امتیازات ممکن است از FGM و/یا FTM(ها) حاصل شود؛ از جمله امتیازهایی که ناشی از هرگونه خطا (شامل خطاهای فنی بازیکنان، مربی و نیمکت) در طول موقعیت فست برک باشد.
«یعنی اگر تیمی در موقعیت فست برک باشد و به وسیله هر نوع خطایی، آن حمله متوقف و شامل پرتاب آزاد شود، هر امتیاز به دست آمده از آن پرتاب آزاد از نوع فست برک خواهد بود»
همچنین Fast-break points می تواند بعد از یک ریباند حمله باشد؛ (برای مثال، بعد از یک Lay-up ناموفق در جریان فست برک) با این فرض که در لحظه ای که تیم مهاجم پس از ریباند حمله توپ خود را وارد حلقه حریف کرده است، دفاع هنوز ست نشده باشد «و از زمان مالک شدن توپ برای حمله تا لحظه کسب امتیاز، حداکثر ۸ ثانیه گذشته باشد».
۲.۵ مثال ها
۲.۵.۱ مثال ۱
مثال های زیر مربوط به موقعیت هایی است که در آن بازیکن شوت کننده مرتکب خطا می شود :
A- بازیکن شماره ۱۳ سفید قبل از اینکه توپ به پرواز در آید، مرتکب خطا می شود؛ هیچ FGA برای او ثبت نمی شود.
ثبت : خطای شخصی (خطای حمله) شماره ۱۳ سفید – خطا بر روی شماره ۱۰ آبی – ترن اور شماره ۱۳ سفید (به دلیل خطای حمله)
Record: PF (Offensive Foul) #13 white – Foul Drawn #10 blue – Turnover #13 white (Offensive Foul)
B- بازیکن A5 اقدام به شوت می کند اما بعد از به پرواز در آمدن توپ، بر روی B5 خطا می کند و همچنین شوت او گل نمی شود.
ثبت: FGA برای A5 – ریباند دفاعی تیمی برای تیم B – خطای شخصی برای A5 – خطا بر روی B5
Record: FGA A5 – Defensive Team Rebound B – PF A5 – Foul Drawn B5
«به دلیل اینکه توپ روی هوا بوده و شرایط Loose ball حاکم است، طبق قوانین داوری مالک توپ مشخص نیست و به همین دلیل خطا از نوع حمله حساب نمی شود و یک خطای شخصی عادی اعلام می گردد.»
C- بازیکن A5 اقدام به شوت می کند اما بعد از به پرواز در آمدن توپ، بر روی B5 خطا می کند و همچنین اقدام به شوت او گل می شود.
ثبت: FGM برای A5 – خطای شخصی برای A5 – خطا بر روی B5
Record: FGM A5 – PF A5 – Foul Drawn B5
اگر در مورد اینکه آیا خطا قبل یا بعد از به پرواز در آمدن توپ رخ داده است، شک و تردیدی وجود داشته باشد، اقدامات داور، حکم و تصمیم صحیح را نشان می دهد. اگر خطا قبل از به پرواز در آمدن توپ رخ داده باشد، “خطای کنترل تیم یا همان Team Control Foul اعلام می شود. اگر خطا بعد از به پرواز در آمدن توپ رخ داده باشد، داور خطای Team Control اعلام نمی کند.
«به عبارت ساده تر اگر داور خطای حمله اعلام کرد یعنی توپ پیش از به پرواز درآمدن و رها شدن از دست شوت زننده اتفاق افتاده است و اگر خطای حمله اعلام نشد، یعنی توپ از دست بازیکن اقدام کننده رها شده و خطا در شرایط Loose Ball اتفاق افتاده است.»
۲.۵.۲ مثال ۲
بازیکن شماره ۱۱ تیم سیاه یک Lay-up را از دست می دهد و بازیکن شماره ۱۳ زرد با یک Tip به صورت اتفاقی توپ را وارد سبد تیم خود می کند (گل به خودی). بازیکن شماره ۹ کاپیتان تیم سیاه است و هنگام رخ دادن این اتفاق درون زمین حضور دارد.
ثبت: 2FGA برای شماره ۱۱ سیاه – ریباند حمله تیمی برای تیم سیاه – 2FGM برای شماره ۹ سیاه (کاپیتان درون زمین تیم سیاه)
Record: 2FGA #11 black – Offensive Team Rebound black – 2FGM #9 black
۲.۵.۳ مثال ۳
مثال های زیر مربوط به موقعیت هایی است که در آن بازیکن شوت کننده مرتکب خطا می شود :
(a) در زمان ۴ ثانیه مانده به پایان کوارتر، بازیکن شماره ۲۴ تیم آبی یک استیل را «هنگام پاس دادن بازیکن شماره ۱۰ سفید به هم تیمیش» انجام می دهد و به شماره ۶ آبی پاس را می رساند. در لحظه ۱ ثانیه مانده به پایان زمان بازی، توپ از دستان بازیکن شماره ۶ آبی جهت شوت به سمت حلقه حریف رها می شود.
ثبت: ترن اُوِر (از نوع Bad Pass) توسط شماره ۱۰ سفید – استیل (توپ ربایی) شماره ۲۴ آبی – 3FGA برای شماره ۶ آبی
Record: Turnover (bad pass) #10 white – Steal #24 blue – 3FGA #6 blue
(b) در زمان ۱ ثانیه مانده به پایان کوارتر، بازیکن شماره ۱۰ آبی یک ریباند دفاعی انجام می دهد و به هم تیمی خود یعنی بازیکن شماره ۷۷ آبی پاس می دهد. بازیکن شماره ۷۷ آبی بعد از به صدا در آمدن Buzzer و اعلام به پایان رسیدن زمانی بازی توپ را به سمت حلقه حریف پرتاب می کند.
ثبت: اقدامی برای شوت بازیکن شماره ۷۷ ثبت نمی شود و اصطلاحا No Action است.
Record: No action is recorded
۲.۵.۴ مثال ۴
بازیکن شماره ۸ سبز اقدام به دانک (Dunk) زدن می کند که توسط ۴ سفید بلاک می شود. در این شرایط توپ بین تخته و حلقه گیر می کند. (اصطلاحا Lodge می شود) تیم سفید به دلیل جهت Arrow مالکیت توپ را به دست می آورد.
ثبت: 2FGA برای شماره ۸ سبز – بلاک شات برای شماره ۴ سفید – ریباند دفاعی تیمی برای تیم سفید
Record: 2FGA #8 green – BS #4 white – defensive team rebound white
۲.۵.۵ مثال ۵
مثال های زیر مربوط به موقعیت هایی است که یک تیم در شرایط پنالتی (جریمه) قرار دارد «یعنی محدودیت خطاهای تیمی به پایان رسیده است و تیم در یک کوارتر ۴ خطا یا بیشتر انجام داده است» و سپس مرتکب خطا می شود.
A- تیم B در موقعیت پنالتی یا همان جریمه است. «بالاتر توضیح داده شد که پنالتی به چه معناست» بازیکن A1 به سمت سبت Drive می کند و پیش از اقدام به شوت از سوی بازیکن B5 بر روی او خطا صورت می گیرد.
ثبت: خطای شخصی برای B5 (از نوع Non-Shooting یا همان خطایی که هنگام شوت نبوده است) – خطا بر روی A1 – هیچ FGA ثبت نمی شود.
Record: PF (non-shooting) B5 – Foul Drawn A1 – No FGA is credited
B- بازیکن شماره ۲ سفید به سمت سبد نفوذ می کند و هنگام شوت (Act of shooting) از سوی بازیکن شماره ۷ آبی بر روی او خطا صورت می گیرد.
ثبت: خطا (از نوع Shooting Foul) برای شماره ۷ آبی – خطا بر روی شماره ۲ سفید- هیچ FGA ثبت نمی شود.
Record: PF (shooting foul) #7 blue – Foul Drawn #2 white – No FGA is credited
C- تیم B در موقعیت پنالتی (طبق توضیح بالاتر) است. بازیکن A1 به سمت سبد نفوذ می کند و بعد از اینکه توپ را به سمت حلقه حریف پرتاب کرد و اقدام ناموفق بوده است، بر روی او از سوی B5 خطا صورت می گیرد.
«داور در اعلام خود مشخص می کند که خطا از نوع Shooting نبوده است و در جریان ریباند این خطا اتفاق افتاده است؛ البته که به دلیل تمام شدن محدودیت خطای تیمی شامل ۲ پرتاب آزاد خواهد شد.»
ثبت: FGA برای A1 – ریباند حمله تیمی برای تیم A – خطای شخصی برای B5 (از نوع Non-Shooting) – خطا بر روی A1
Record: FGA A1 – Offensive Team Rebound A – Personal Foul (non-shooting) B5 – Foul Drawn A1
۲.۵.۶ مثال ۶
«بازیکن ۱۱ سفید شوت ناموفقی را پرتاب می کند و ریباند دفاعی توسط بازیکن ۷ قرمز انجام می شود.» بعد از ریباند دفاعی، بازیکن ۱۷ قرمز پاس بلندی را برای شماره ۹ قرمز ارسال می کند که این بازیکن بعد از دریافت توپ Lay-up ناموفقی می رود. بعد از گل نشدن اقدام، بازیکن ۱۰ قرمز ریباند حمله می کند و با یک Putback tip-in توپ را وارد حلقه حریف می کند. «این گل هنگامی به ثمر می رسد که شات کلات ثانیه ۱۹ را نشان می دهد (یعنی ۵ ثانیه از زمان مالکیت تیم قرمز گذشته است) و هنوز تیم سفید دفاع خود را ست نکرده است.»
ثبت: FGA برای شماره ۱۱ سفید – ریباند دفاعی برای شماره ۷ قرمز – FGA برای شماره ۹ قرمز – ریباند حمله برای شماره ۱۰ قرمز – FGM برای شماره ۱۰ قرمز (امتیاز شانس مجدد و همچنین امتیاز فست برک)
Record: FGA #11 white – Defensive Rebound #7 red – FGA #9 red – Offensive Rebound #10 red – FGM #10 red (Second-chance Points and Fast-break Points)
۲.۵.۷ مثال ۷
بازیکن A1 اقدام (FGA) خود را از دست می دهد و B1 توپ را ریباند می کند. بلافاصله بعد از ریباند، بازیکن A3 بر روی B1 که مالک توپ است خطا انجام می دهد و بخاطر تمام شدن محدودیت خطای تیمی برای تیم A، دو پرتاب آزاد به B1 داده می شود. او پرتاب اول از دو پرتاب آزاد خود را تبدیل به امتیاز می کند.
ثبت: یک FGA برای A1 – ریباند دفاعی برای B1 – خطای شخصی برای A3 – خطا بر روی B1 – پرتاب آزاد موفق (FTM) برای B1 (امتیاز به عنوان فست برک حساب نمی شود)
Record: FGA A1 – Defensive Rebound B1 – Personal Foul A3 – Foul Drawn B1 – twice FTM B1 (NOT recorded as fast-break points)
۲.۵.۸ مثال ۸
بازیکن شماره ۵ آبی اقدام خود را از دست می دهد و بازیکن شماره ۲۲ سفید توپ را ریباند می کند. بعد از ریباند یک پاسِ Outlet به بازیکن شماره ۶ سفید می دهد و این بازیکن یک فست برک را آغاز می کند که به دلیل خطای بازیکن شماره ۲۱ آبی بر روی او، حمله فست برک متوقف می شود. بازیکن شماره ۶ سفید به دلیل اینکه محدودیت خطای تیمی آبی به پایان رسیده است، دو پرتاب آزاد به دست می آورد که یکی از آن ها را تبدیل به امتیاز می کند.
ثبت: 2FGA برای شماره ۵ آبی – ریباند دفاعی برای شماره ۲۲ سفید – خطای شخصی برای شماره ۲۱ آبی – خطا بر روی شماره ۶ سفید – پرتاب آزاد موفق (FTM) برای شماره ۶ سفید (امتیاز به عنوان فست برک حساب می شود)
Record: 2FGA #5 blue – Defensive Rebound #22 white – PF #21 blue – Foul Drawn #6 white – FTM (fast-break points) #6 white