دستورالعمل رسمی ثبت آمار بسکتبال | ترجمه شهریار مقدمی
مقدمه
i
Preface
سخن مترجم (شهریار مقدمی)
بی شک دیتا و اطلاعات در بسکتبال از اهمیت بالایی برخوردار است. از فرایند و مکانیک شوت گرفته تا تاکتیک یک تیم و مواردی که در داخل اسکورشیت ثبت می شود، همگی دیتا هستند؛ پس می توان گفت از مربی و بازیکن تا داور و تماشاگر و حتی مدیران، با دیتا همواره سر و کار دارند. بخشی از این دیتاها کیفی یا همان غیر عددی هستند (مانند یک تاکتیک هجومی یا چگونگی انجام یک دریبل مشخص) و برخی دیگر کمی یا همان عددی! آمار بسکتبال در چارچوبی مشخص بخش مهمی از دیتاهای کمی (و در مواردی مانند Shot area و Shot chart در کنار Play-by-play که کیفی هم هستند) را در اختیار مخاطب خاص خود قرار می دهد.
اما در اینجا نکته بسیار مهمی وجود دارد که به آن یکسان سازی گفته می شود. یعنی آمار ثبت شده (حداقل در مسابقات زیر مجموعه یک سازمان مانند FIBA) یکپارچه و یکسان ثبت شود. از همین رو فیبا دستورالعملی را منتشر کرده است که قوانین و شرایط ثبت شاخص های آماری در آن توضیح داده شده است.
دستورالعمل آمار بسکتبال به مانند کتاب قوانین بسکتبال، کاملا رسمی (ارائه شده از سوی فدراسیون جهانی بسکتبال FIBA) و پیروی از آن برای ثبت آمار بسکتبال، امری بایدی است. به همین جهت برای اولین بار در ایران، مجموعه تخصصی بسکتبال و آموزشی Shahriyarbc جدیدترین دستورالعمل یا همان منوئال چگونگی ثبت آمار بسکتبال که از اکتبر ۲۰۲۴ معتبر است را با ترجمه اینجانب «شهریار مقدمی» در اختیار شما قرار داده است.
این ترجمه بمانند نسخه اصلی آن رایگان است و شما به راحتی می توانید هم به صورت آنلاین و هم به صورت آفلاین (در قالب یک PDF) از «دستورالعمل ثبت آمار بسکتبال فیبا» به زبان پارسی بهره مند شوید.
توجه: در ترجمه این دستورالعمل تلاش شده است تا برای درک بهتر درباره نکاتی که داخل متن اصلی وجود ندارد، توضیحات کوتاه و خلاصه ای اضافه گردد که این توضیحات اضافه بر متن، درون علامت نگارشی « » قرار گرفته است. از همین رو هر کجا که با متنی در داخل « » روبرو شدید بدانید که درون متن اصلی دستورالعمل ثبت آمار بسکتبال نیست و توسط مترجم برای درک بهتر آن موضوع به متن اضافه شده است.
آمارگیر شدن (در ایران)
علی رغم اینکه این منوئال چه از سوی فیبا به زبان انگلیسی و چه از سوی مجموعه Shahriyarbc به زبان پارسی به صورت رایگان در اختیار شما قرار گذاشته شده است، اما مطالعه آن به تنهایی به این معنا نیست که افراد بتوانند به عنوان آمارگیر (آن هم آمارگیر رسمی در مسابقات) فعالیت داشته باشند. این از شرایطِ خود فدراسیون جهانی بسکتبال است و تنها مربوط به ایران نمی شود. با اینکه این دستورالعمل به راحتی در دسترس است، اما خود فیبا هم برای استفاده از آمارگیران، دوره های مخصوص به خود را برگزار می کند و لایسنس مربوط به فعالیت آمارگیری را ارائه می دهد؛ این موضوع درباره بسکتبال ایران هم صادق است و افراد باید بمانند حضور در دوره های مربیگری و داوری جهت کسب مدرک و مجوز فعالیت، برای فعالیت به صورت رسمی در آمار هم اقدام به شرکت در دوره های رسمی فدراسیون بسکتبال ایران کنند؛ چرا که به جز شرایط ثبت یا همان منوئال، مواردی مانند کار با برنامه (FIBA Live Stats) و توضیح چگونگی کار یک آمارگیر که فراتر از نحوه ثبت شاخص های آماری است و پروتکل های مشخصی را هم دارا است، در دوره های رسمی از سوی مدرسین مورد سگفته می شود. علاوه بر این با حضور در دوره های آمار، افراد از سوی هیات های استانی و فدراسیون شناسایی می شوند و می توانند به عنوان آمارگیر رسمی در رقابت های معتبر (از لیگ های استانی گرفته تا لیگ های برتر آقایان و بانوان) حضور داشته باشند.
به همین جهت این منوئال می تواند هم برای آمادگی و هم یادآوری آمارگیران رسمی، مفید باشد تا به عنوان یک مرجع معتبر به آن مراجعه کنند؛ از طرفی این دستورالعمل برای آگاهی سایر اعضای جامعه بسکتبال مانند مربیان، بازیکنان، داوران و… بسیار مفید و کاربردی است و به کمک آن با می توانند از حداکثر پتانسیل موجود در بسکتبال بهره مند شوند و در نهایت علم و دانش بیشتری نسبت به آمار بسکتبال پیدا کنند که نتیجه آن ارتقا عملکرد افراد در بسکتبال خواهد بود.
مقدمه
نقش آمارگیران ثبت اتفاقات رخ داده در زمین بسکتبال است. «به هر اتفاق قابل ثبت در آمار بسکتبال Action گویند.»
این دستورالعمل، راهنمایی های قطعی و سریعی را برای کاهشِ احتمال حدس زدن توسط آمارگیران ارائه می دهد. «یعنی به خاطر وجود این قوانین، آمارگیران به جای حدس زدن و کند عمل کردن هنگام ثبت اکشن ها، می توانند به سرعت تصمیماتی بگیرند که قطعی، درست و یکپارچه هستند»
برای هر موقعیتی که در این دستورالعمل پوشش داده نشده است، آمارگیران باید از بهترین قضاوت خود برای ثبت اکشن استفاده کنند.
نکته ۱: در موقعیت مثال ها (در این دستورالعمل)، همیشه تیم A تیم مهاجم و تیم B تیم مدافع است.
نکته ۲: آمارگیران برای ایفای نقش خود باید قوانین رسمی بسکتبال را به طور کامل درک کنند.